ττ

Αναμενόμενα αποτελέσματα

για τα δάση και το τοπίο του Αγίου Όρους

Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του έργου περιστρέφονται γύρω από την κύρια δράση του που είναι η ανόρθωση μέσω των αναγωγικών καλλιεργητικών υλοτομιών της δομής και των λειτουργιών των δασών δρυός και αριάς σε έκταση 500 εκταρίων.

Ειδικότερα αναμένεται: α) η αύξηση της ποικιλότητας διαμέτρων των κορμών των δέντρων δρυός και αριάς, β) η μείωση της πυκνότητας των κορμών, γ) η αύξηση του αριθμού των ειδών φυτών στον μεσώροφο (θάμνοι, χαμηλά δέντρα) και στον ανώροφο, όπως και η βελτίωση των ενδιαιτημάτων της πανίδας και δ) η μείωση των κινδύνων εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών.

Βελτίωση της δομής του οικοσυστήματος και αύξηση της βιοποικιλότητας

Οι αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτομίες μειώνουν την πυκνότητα των κορμών. Μετά από κάθε χειρισμό τα ευνοούμενα άτομα θα αυξάνουν ταχύτερα ενώ τα υπόλοιπα θα διατηρήσουν τους προϋπάρχοντες ρυθμούς με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ποικιλότητα διαμέτρων της συστάδας αφού τα ευνοούμενα άτομα θα εισέρχονται ταχύτερα σε κλάσεις μεγαλύτερων διαμέτρων. Οι αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτομίες θα προκαλέσουν προσωρινή μείωση της συγκόμωσης η οποία όμως θα αποκατασταθεί γρήγορα από τα εναπομείναντα άτομα που καταλαμβάνουν τον χώρο που απελευθερώθηκε.

Οι αλλαγές στη δομή των συστάδων προκαλούν αύξηση του φωτός που φθάνει στον υπόροφο και της θερμοκρασίας του εδάφους. Η αυξημένη διαθεσιμότητα φωτός αναμένεται να προκαλέσει από τα πρώτα κιόλας έτη μετά την αραίωση μεταβολή στη χλωριδική σύνθεση του υπορόφου καθώς θα δημιουργήσει προϋποθέσεις εμφάνισης μεγαλύτερου αριθμού ποωδών ειδών.

Εκτός από τη συμβολή της στη αύξηση της ποικιλότητας των ειδών του υπορόφου  η αύξηση της θερμοκρασίας του εδάφους θα ευνοήσει την ταχύτερη αποσύνθεση της οργανικής ουσίας που βρίσκεται συσσωρευμένη στο έδαφος η οποία με τη σειρά της αυξάνει τα διαθέσιμα θρεπτικά στοιχεία, κάτι που οδηγεί στην αύξηση της παραγωγικότητα του εδάφους και κατά συνέπεια όλου του οικοσυστήματος.

Όμως δεν ευνοείται μόνο η χλωρίδα από τις αναγωγικές αραιώσεις. Ωφέλειες αναμένονται και για την πανίδα αφού αναμένεται να βελτιωθούν οι συνθήκες κίνησης μέσα στο δάσος και να αυξηθούν οι πηγές διατροφής αφού νέα είδη φυτών και ζώων θα εμφανισθούν. Αναμένεται επίσης να αυξηθούν και οι θέσεις φωλιάσματος, ιδιαίτερα για την ενδοδασική ορνιθοπανίδα η οποία χρειάζεται δέντρα μεγάλου ύψους και μεγάλης διαμέτρου για να δημιουργήσει φωλιές.

Μείωση του κινδύνου πυρκαγιών

Οι αναγωγικές αραιώσεις θα συμβάλλουν στη μείωση των κινδύνων πυρκαγιάς αλλά και στην ευκολότερη αντιμετώπισή τους όταν αυτές ξεσπούν στα δάση αυτά. Η μείωση του κινδύνου οφείλεται στη μείωση της βιομάζας που είναι συσσωρευμένη στο έδαφος λόγω της ταχύτερης αποσύνθεσή της και στη μείωση του κινδύνου μετατροπής μιας πυρκαγιάς από έρπουσα σε επικόρυφη, αφού αναμένεται η μείωση του αριθμού των αναρριχητικών τα οποία αποτελούν μια άριστη "οδό" μεταφοράς μιας έστω και μικρής έρπουσας πυρκαγιάς στην κόμη των δέντρων.

Ακόμα όμως και στην περίπτωση που εμφανισθεί μια πυρκαγιά οι αραιωμένες συστάδες επιτρέπουν την ταχύτερη προσπέλαση της εστίας ή του μετώπου της πυρκαγιάς αφού η μικρότερη πυκνότητα κορμών ευνοεί την κίνηση του προσωπικού.

Ανόρθωση του τοπίου

Παρά τα θετικά αποτελέσματα των αναγωγικών καλλιεργητικών υλοτομιών στη δομή και τις λειτουργίες των δασών δρυός και αριάς και την αναμενόμενη αύξηση της βιοποικιλότητας τα αποτελέσματα δεν θα γίνουν πουθενά πιο εμφανή παρά με την επαναφορά της εικόνας του αρχέγονου τοπίου του Αγίου Όρους που χαρακτηριζόταν από τα υψηλά και θαλερά του δάση.

Για την εξασφάλιση των αποτελεσμάτων αυτών το έργο περιλαμβάνει:

  • προκαταρκτικές δράσεις οι οποίες αφορούν την καταγραφή των δασών αυτών, την περιγραφή της εφαρμογής των αναγωγικών καλλιεργητικών υλοτομιών, την οργάνωσή τους στον χώρο και την κατάρτιση των υλοτόμων και των μοναχών που είναι υπεύθυνοι για τη διαχείριση των δασών σε αυτές, και, 

  • εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης των αποτελεσμάτων για την επιστημονική αξιολόγησή  των συστάδων που τέθηκαν σε αναγωγή.

για τη διατήρηση των δασών αριάς στη Μεσόγειο

Το έργο Life, εκτός από την ανόρθωση των δασών δρυός και αριάς στην περιοχή του Αγίου Όρους, αποσκοπεί και στην προώθηση της ανόρθωσης των δασών της δρυός και της αριάς και ιδιαίτερα αυτών της αριάς με τη μέθοδο των αναγωγικών καλλιεργητικών υλοτομιών και σε άλλες περιοχές όπου απαντούν τα δάση αυτά. Για τον σκοπό αυτό θα υλοποιηθούν αρκετές ενημερωτικές δράσεις.

Οι δράσεις αυτές οι οποίες αξιοποιούν όλες τις δυνατότητες επικοινωνίας με το ευρύ κοινό (οπτικοακουστικά μέσα, διαδίκτυο, πληροφοριακά έντυπα) και τους ειδικούς (μελέτες, τεχνικός οδηγός ανόρθωσης των δασών δρυός και αριάς, συνάντηση παρουσίασης) αναμένεται να συμβάλλουν στη διάδοση της μεθόδου αυτής, ιδιαίτερα για την αριά στα δάση της οποίας η εφαρμογή της έχει καινοτομικό χαρακτήρα.

Οι ενημερωτικές δράσεις αναμένεται ότι θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον όχι μόνο των ελλήνων αλλά και ξένων οι οποίοι θα έχουν πρόσβαση σε μεγάλο μέρος του πληροφοριακού υλικού, αφού αυτό θα παραχθεί και στην αγγλική.