Moναχισμός και φυσικό περιβάλλον στο Άγιο Όρος

Ο ορθόδοξος μοναχισμός χαρακτηρίζεται από εγκράτεια, προσεκτική χρήση των προϊόντων της φύσης και από στοργική μέριμνα για τη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας και της αρμονίας.

Κριτήριο της χρήσης της φύσης είναι να υπάρχει συμμετρία μεταξύ των αναγκών και της χρήσης των αγαθών και του χώρου, να διατηρείται ειρήνη και τα όρια της μοναστικής ζωής να εξυπηρετούν την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Προς τούτο, εκτός από τη καθημερινή πρακτική υπάρχουν και θεσπισμένοι κανόνες από την εποχή κιόλας του Τυπικού του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτου για την αποτροπή κάθε ενέργειας και χρήσης των φυσικών πόρων που θα διατάρασσε την αρμονία της φύσης.

Η διαχείριση των δασών δεν μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Ήδη από το Τυπικό του Τσιμισκή (972 μ.Χ.) υπάρχει αυστηρός περιορισμός στην εμπορία προϊόντων του δάσους, ενώ στο Β' Τυπικό του Κωνσταντίνου Θ' του Μονομάχου υπάρχουν Τύποι που επιτρέπουν την υλοτομία και την παραγωγή προϊόντων ξύλου μόνο για τις ανάγκες των Ιερών Μονών.

Στη σημερινή εποχή και παρά τις μεγάλες ανάγκες των Ιερών Μονών οι μοναχοί ακολουθώντας την αγιορείτικη παράδοση της τάξεως και της οικονομίας, δηλαδή της σώφρονος διαχείρισης, φροντίζουν με ιδιαίτερη αγάπη το φυσικό περιβάλλον και ειδικότερα τα δάση για τη διαχείριση των οποίων αξιοποιούν τόσο την ανεκτίμητη πείρα των παλαιότερων όσο και την επιστημονική γνώση.