Αριά, Quercus ilex L.

Αειθαλές δένδρο, ύψους έως 15-20 m που απαντά στην ψυχρότερη και υγρότερη ευμεσογειακή ζώνη. Απαντά σε όλη την παραθαλάσσια περιοχή της Δ. Ελλάδος και της Δ. Κρήτης στην υψηλότερη ζώνη των αειφύλλων πλατυφύλλων στην Αν. Πελοπόννησο και την Αν. Στερεά Ελλάδα, στις ανατολικές πλαγιές του Πηλίου, του Μαυροβουνίου, της Όσσας, του κάτω Ολύμπου, του Ολύμπου, στα Πιέρια, στη Ν. και Αν. Χαλκιδική, στο Άγιο Όρος και τα παράλια της Μακεδονίας και Θράκης και σποραδικά, κατά θέσεις, στα νησιά του Β. και ΒΑ. Αιγαίου.

Τα άλλοτε μεγαλειώδη πυκνά δάση της αριάς σε μείξη πάντοτε με άλλα αείφυλλα ή και φυλλοβόλα είδη είτε εκχερσώθηκαν για την απόκτηση γεωργικής γης, για τη δημιουργία ή επέκταση οικισμών, για τη δημιουργία υποδομών κ.λπ. είτε υποβαθμίσθηκαν και μετατράπηκαν σε πρεμνοφυή δάση, κλειστούς ή αραιούς θαμνώνες, garrigue ή φρύγανα.

Η σύνθεση των σχηματισμών της αριάς, οι οποίοι σήμερα εμφανίζονται υποβαθμισμένοι με τη μορφή πυκνών θαμνώνων (μακκί) ή αραιών θαμνώνων, εξαρτάται από τον βαθμό υποβάθμισης του εδάφους, τη φύση του πετρώματος και το διαμορφούμενο τοπικό κλίμα. Έτσι εμφανίζονται δάση ή θαμνώνες με Arbutus sp., Erica arborea και E. manipuliflora στους χειρότερους σταθμούς, δάση ή θαμνώνες με Quercus ilex, Q.coccifera, Phillyrea latifolia, Arbutus unedo, A. andrachne στους σταθμούς με μέση παραγωγικότητα και δάση ή θαμνώνες με Q. ilex, A.unedo, A. andrachne, Fraxinus ornus, Laurus nobilis, Cercis siliquastrum, στις θέσεις με υψηλή παραγωγικότητα. Συγκροτημένα δάση αυτού του τύπου βρίσκονται σήμερα στον Άθω και ιδιαίτερα στην ανατολική πλευρά της Χερσονήσου, στην Αν. Χαλκιδική, στις ανατολικές πλαγιές του Πηλίου, του Μαυροβουνίου, της Όσσας, του Ολύμπου και των Πιερίων καθώς και στην Δυτ. Ελλάδα και τα νησιά του Ιονίου. Τα δάση αυτά ή οι πυκνοί θαμνώνες (μακκί) παρουσιάζουν, λόγω της μεγάλης βιοποικιλότητάς τους, μεγάλο ενδιαφέρον και είναι αισθητικά πανέμορφα. Η αισθητική τους σημασία, λόγω της γειτνίασής τους με τουριστικά αναπτυγμένες περιοχές είναι πολύ μεγάλη, όπως μεγάλη είναι επίσης η υδρονομική και προστατευτική τους λειτουργία. Έχουν, επίσης, σημαντική οικονομική σημασία διότι από το ξύλο τους παράγονται τα καλύτερης ποιότητας καυσόξυλα και ξυλοκάρβουνα.

Η φυσική ανόρθωση των θαμνώνων και των πρεμνοφυών δασών σε υψηλά δάση είναι σχετικά εύκολη, όταν αρθούν τα αίτια που προκάλεσαν αυτήν την υποβάθμιση.

 

Η κατανομή της αριάς φαίνεται στον Χάρτη 3.

 

 

 

 

 

 

 

 

Χάρτης 3. Κατανομή της Quercus ilex Ten.