Π. Α. Γεράκης
Ιδρυτής και Πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων- Υγροτόπων

Απεβίωσε την 1η Μαΐου 2010 μετά από μακρόχρονη ασθένεια, που αντιμετώπισε με γενναιότητα και αξιοπρέπεια.

Με το επιστημονικό, εκπαιδευτικό, διοικητικό και συμβουλευτικό του έργο προήγαγε τη διατήρηση των οικοσυστημάτων, ιδίως δε των υγροτόπων και έθεσε υψηλά πρότυπα επιστημονικής εγκυρότητας και προσωπικής ακεραιότητας.

Αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό.

 

Το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) έχει τις ρίζες του στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας του οποίου διετήρησε τις αρχές και το πνεύμα. Ιδρύθηκε, ως παράρτημα του Μουσείου με έδρα τη Θέρμη του Νομού Θεσσαλονίκης, το 1991, με χρηματοδότηση της Ευρωπαικής Ένωσης και του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση, ύστερα από πρόταση του ελληνικού κράτους. Οι εγκαταστάσεις του βρίσκονται εντός του Αγροκτήματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το ΕΚΒΥ διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, πρόεδρος του οποίου είναι η κ. Νίκη Γουλανδρή.  

 

- Σκοπός

- Τομείς δράσης

- Οργανόγραμμα

- Ανθρώπινο δυναμικό

- Υποδομή

- Δίκτυο συνεργασιών

- Επιστημονική συμβολή

- Σύστημα ποιότητας του ΕΚΒΥ

 

 

                                                                                        

 

ΣΚΟΠΟΣ

Ο γενικός σκοπός του ΕΚΒΥ είναι να προωθήσει την αειφορική διαχείριση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων στην Ελλάδα και σε άλλες περιοχές της Μεσογειακής Λεκάνης και της Ευρωπαϊκής Ηπείρου.

Οι ειδικοί σκοποί είναι:   

• Να ενισχύει το επιστημονικό υπόβαθρο για τους ανανεώσιμους φυσικούς πόρους.

• Να παρακολουθεί τη γένεση και την πορεία ανθρωπίνων χειρισμών στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας, της ενέργειας, της βιομηχανίας, των μεταφορών, της κατοικίας, της αναψυχής και του τουρισμού, που ενδέχεται να βλάψουν τα πολύτιμα για τον άνθρωπο και τη φύση οικοσυστήματα και να συμβάλλει, ώστε οι χειρισμοί αυτοί να μεταβάλλονται προς την κατεύθυνση της αειφορίας.

• Να παρέχει επιστημονική πληροφόρηση σε θέματα φυσικού περιβάλλοντος.

• Να ευαισθητοποιεί το κοινό για τις φυσικές, τις οικονομικές και τις πολιτιστικές αξίες των θαλάσσιων, παράκτιων, υγροτοπικών και χερσαίων οικοσυστημάτων και να το ενθαρρύνει σε θετική προς αυτά στάση.

• Να προωθεί την εκπαίδευση και την κατάρτιση σε θέματα προστασίας και διατήρησης των φυσικών πόρων και του φυσικού περιβάλλοντος.

• Να προσφέρει στις αρμόδιες αρχές τεκμηριωμένα επιχειρήματα υπέρ της θέσπισης και εφαρμογής μέτρων πολιτικής και νόμων που θα οδηγούν στην αειφορική ανάπτυξη, καθώς και υπηρεσίες σχετικές με τη συνετή διαχείριση των υγροτοπικών, υδατικών, εδαφικών και γενετικών πόρων.

ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΗΣ

Το ΕΚΒΥ για την εκπλήρωση του σκοπού του, δραστηριοποιείται στους ακόλουθους τομείς:

1. Διαχείριση φυσικών περιοχών

• Σύνταξη προδιαγραφών και επίβλεψη μελετών διαχείρισης.

• Εκπόνηση μελετών διαχείρισης και αποκατάστασης και υποστήριξη της  εφαρμογής τους.

 

2. Επιστημονική πληροφόρηση

• Εθνικό αρχείο πληροφοριών για τη φύση.

• Αρχεία πληροφοριών για αειφορική ανάπτυξη γεωργικών, αλιευτικών, δασικών και άλλων ανανεώσιμων φυσικών πόρων.

 

3. Εφαρμοσμένη έρευνα

• Έρευνα προσανατολισμένη στην επίλυση προβλημάτων διαχείρισης και προστασίας φυσικών περιοχών.

 

4. Κατάρτιση

• Καταγραφή αναγκών, σχεδιασμός και εκπόνηση έργων κατάρτισης για στελέχη διαφόρων υπηρεσιών, οι οποίες εμπλέκονται στη διαχείριση φυσικών περιοχών και για χρήστες φυσικών πόρων.

 

5.  Ευαισθητοποίηση κοινού και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

• Σχεδιασμός και εκπόνηση έργων ευαισθητοποίησης του κοινού στις αξίες του φυσικού περιβάλλοντος και στα οφέλη από τη διατήρησή του.

• Σχεδιασμός και εκπόνηση έργων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.

• Σχεδιασμός και εγκατάσταση υποδομών ενημέρωσης (Μουσεία, Κέντρα Πληροφόρησης, κ.λπ.).

 

6. Εκτέλεση ειδικών έργων

• Ανάληψη σχεδιασμού και εκτέλεσης ειδικών έργων (π.χ. σύνταξη προδιαγραφών έργων, επιστημονικές αποστολές και παροχή συμβουλών και τεχνικής στήριξης στη δημόσια διοίκηση και τον ιδιωτικό τομέα). 

 

ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ

Το ΕΚΒΥ διοικείται από πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, πρόεδρος του οποίου είναι η κ. Νίκη Γουλανδρή. Το προσωπικό του αποτελείται από επιστήμονες ειδικούς σε θέματα οικολογίας, διαχείρισης φυσικών πόρων, υδρολογίας, δασικής, υγροτοπικής και θαλάσσιας βλάστησης, χαρτογράφησης, συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών, περιβαλλοντικής ενημέρωσης και εκπαίδευσης, καθώς και διοίκησης και διαχείρισης έργων. Επίσης, εκπαιδευμένο διοικητικό και τεχνικό προσωπικό τεσσάρων ατόμων. Παράλληλα, συνεργάζεται στενά με καθηγητές του ΑΠΘ, οι οποίοι παρέχουν επιστημονικές συμβουλές σε τακτική βάση

ΥΠΟΔΟΜΗ

Οι εγκαταστάσεις του ΕΚΒΥ, εμβαδού 1.200 τ.μ., βρίσκονται σε έκταση που του παραχωρήθηκε εντός του Αγροκτήματος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και περιλαμβάνουν: βιβλιοθήκη 5.000 τόμων με αναγνωστήριο, αίθουσα διαλέξεων και εκδηλώσεων με δυνατότητα φιλοξενίας 60 ατόμων, όπου υπάρχει μικροφωνική εγκατάσταση, αίθουσα συσκέψεων χωρητικότητας 10 ατόμων, γραφεία εργασίας, διοίκησης και επισκεπτών, χώρος υποδοχής.

Το ΕΚΒΥ διαθέτει πλήρη εξοπλισμό γραφείου, που περιλαμβάνει δίκτυο Windows NT με 40 τερματικά και τα αναγκαία περιφερειακά μηχανήματα, δίκτυο UNIX, ψηφιοποιητή, έγχρωμο σαρωτή και σχεδιογράφους και το ανάλογο λογισμικό. Επιπλέον, το ΕΚΒΥ χρησιμοποιεί λογισμικό Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) (Arc/Info, ArcGIS, Arc View), λογισμικό επεξεργασίας δορυφορικών εικόνων (ERDAS IMAGINE, ENVI) και ειδικά προγράμματα καταχώρησης και επεξεργασίας δεδομένων. Ο εξοπλισμός εργασιών πεδίου περιλαμβάνει εκτός δρόμου οχήματα, όργανα Παγκοσμίου Συστήματος Εντοπισμού (GPS), φορητά όργανα μέτρησης της ποιότητας νερού κ.ά. Παράλληλα το ΕΚΒΥ αξιοποιεί τις ευρύτατες δυνατότητες που έχει το ΓΑΙΑ και το Μουσείο Γουλανδρή στην Αθήνα.

ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΩΝ

Η ιδέα της δημιουργίας του ΕΚΒΥ γεννήθηκε και προωθήθηκε το 1988-1990 κατά τη διεξαγωγή του έργου «Διατήρηση και Διαχείριση των Ελληνικών Υγροτόπων-Στρατηγικές και Σχέδιο Δράσης», το οποίο συντόνισαν το Εργαστήριο Οικολογίας και Προστασίας Περιβάλλοντος του Τμήματος Γεωπονίας ΑΠΘ, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση και η Παγκόσμια Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης. Το ΕΚΒΥ από την ίδρυσή του επεδίωξε και επέτυχε να αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο συνεργασιών στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Παράλληλα με την εκτέλεση του προγράμματος εργασιών του, παρακινεί, στηρίζει ή διευκολύνει την ανάληψη θετικών ενεργειών από άλλους οργανισμούς και συμβάλλει, όποτε αυτό είναι δυνατό, στον αποτελεσματικό συντονισμό τους. Ειδικότερα συνεργάζεται με:

• Δημόσιες υπηρεσίες και ιδιαίτερα με εκείνες που είναι αρμόδιες για την αειφορική διαχείριση των ανανεώσιμων φυσικών πόρων,

• Ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα,

• Συναφείς υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Γραφείο Ραμσάρ καθώς και τα κράτη και τις οργανώσεις που συμμετέχουν σε διακρατικά έργα,

• Ελληνικές και ξένες περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Το ΕΚΒΥ ορίσθηκε από το ΥΠΕΧΩΔΕ ως Εθνικό κέντρο Αναφοράς για τη Βιοποικιλότητα ως προς το Θεματικό Κέντρο για τη Βιοποικιλότητα (ETC/BD), στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.
 
Επίσης, το ΕΚΒΥ συμμετέχει στην τετραμελή ομάδα των Υγροτοπικών Κέντρων της Πρωτοβουλίας MedWet, για τη συνεργασία χωρών και οργανισμών της Μεσογείου σε θέματα υγροτόπων. Η πρωτοβουλία αυτή συνενώνει ένα δίκτυο κρατών, ιδρυμάτων και οργανώσεων και λειτουργεί υπό την αιγίδα του Γραφείου της Σύμβασης Ραμσάρ.
 

Οργανισμοί με τους οποίους το ΕΚΒΥ έχει αναπτύξει συνεργασία:

Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Υπουργείο Γεωργίας (Γενική Γραμματεία Δασών κια Φυσικού Περιβάλλοντος) Υπουργείο Ανάπτυξης & Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Περιφέρειες Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, Δυτικής Μακεδονίας Διάφοροι ΟΤΑ Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πανεπιστήμιο Πατρών Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΚΘΕ) Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας Κρήτης (ΙΘΑΒΙΚ) Ελληνικές περιβαλλοντικές οργανώσεις Agricultural University of Purpan (Ecole Superieure d'Agriculture de Purpan), France Biological Station of Tour du Valat (Station Biologique de la Tour du Valat), Arles, France) Bucharest University, Romania Centre for Environmental Research, Germany Centre for the Study of Mediterranean Wetlands, SEHUMED (Sede para el Estudio de los Humedales Mediterraneos, SEHUMED), Spain Danish Hydraulics Institute, DHI Danube Delta National Institute for R&D, Romania Environment Satellite Data Centre, Sweden Environmental Planning Working Community (Arbeitsgemeinschaft Umweltplanung), Germany European Centre for Nature Conservation, ECNC European Environment Agency, EEA Finnish Game and Fisheries Research Institute Free University of Amsterdam, The Netherlands German Aerospace Center, Germany Imperial College at Wye, UK Institute for the Conservation of Nature (Instituto da Conservacao da Natureza - ICN), Portugal Joint Research Centre, Ispra, Italy Klaipeda University of Lithuania-Coastal Research and Planning Institute Ministry of Environment (Ministere de l’ Environnement), France Ministry of Environment (Ministero dell’ Ambiente), Italia National Museum of Natural History, Paris, France (Musee National d'Histoire Naturelle de Paris) Ramsar Convention Bureau, Gland Switzerland Regional Service for Nature and the Environment (Landesamt fur Natur und Umwelt des Landes), Germany Royal Holloway University of London, UK Swedish University of Agricultural Sciences, Sweden United Nations Environment Programme-Mediterranean Action Plan (UNEP-MEDA) University College London, UK University of East Anglia, UK University of Kentucky, USA University of Rennes, France University of Salzburg, Department of Geography and Geoinformation, Austria University of Tartu, Institute of Geography, Estonia University of Utrecht, The Netherlands US Fish and Wildlife Service, USA Wetland Center of the University of Florida, USA Wetlands International (formerly IWRB) World Conservation Union (IUCN) Worldwide Fund for Nature (International, Greece, Italia, Mediterranean)

   

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ  ΚΑΙ  ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ

Το ΕΚΒΥ έχει συμβάλει στο να προωθηθούν σχετικά νέες, για την Ελλάδα, ιδέες και προσεγγίσεις σε θέματα διατήρησης και διαχείρισης των ανανεώσιμων φυσικών πόρων, όπως:

• Λειτουργίες και αξίες φυσικών οικοσυστημάτων.

• Θετικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ φυσικών και ανθρωπογενών οικοσυστημάτων.

• Αντικειμενικά κριτήρια αναγνώρισης υγροτόπων.

• Απογραφή φυσικών οικοσυστημάτων.

• Παρακολούθηση και διαχείριση παράκτιων ζωνών.

• Μεθοδολογία χαρτογράφησης υγροτόπων.

• Υδρολογία υγροτόπων.

• Ανόρθωση και αποκατάσταση υγροτόπων.

• Εξοικονόμηση αρδευτικού νερού με σκοπό την αειφορία φυσικών συστημάτων.

• Σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων φυσικών περιοχών.

• Κατασκευή τεχνητών υγροτόπων για επεξεργασία αστικών λυμάτων.

• Σχεδιασμός, διεξαγωγή και αξιολόγηση έργων κατάρτισης.

• Μεθοδολογία εκπόνησης δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού.

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΚΒΥ 

Τον Ιούνιο 2003, ο ΕΛΟΤ πιστοποίησε το Σύστημα Ποιότητας του ΕΚΒΥ κατά το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2000. 

 

Η πιστοποίηση αναφέρεται στις δραστηριότητες του ΕΚΒΥ για την προώθηση της αειφορικής διαχείρισης των ανανεώσιμων φυσικών πόρων, και καλύπτει την εκπόνηση μελετών και έργων, την παροχή συμβουλών, την έρευνα, την επιστημονική πληροφόρηση, την ενημέρωση, την εκπαιδευτική δράση, την ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων, τον σχεδιασμό υποδομών και την προώθηση μέτρων πολιτικής για την αειφορία.

 

Σκοπός του Συστήματος Ποιότητας είναι να προάγει τη διαρκή βελτίωση του οργανισμού προς τον στόχο της αριστείας και να διασφαλίζει την ικανοποίηση της κοινωνίας από το έργο του.

     

 

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΚΒΥ

 

Η ποιότητα αποτελεί για το ΕΚΒΥ, από την ίδρυσή του, κεντρικό στοιχείο του στρατηγικού του σχεδιασμού και κυρίαρχη πρόκληση. Την πρόκληση αυτή το ΕΚΒΥ προσπαθεί να αντιμετωπίζει:

1. Δίδοντας έμφαση στην ορθή και έγκαιρη αναγνώριση και στην ικανοποίηση των αναγκών των ενδιαφερόμενων μερών.

2. Προάγοντας την ενεργοποίηση των εργαζομένων και των εξωτερικών συνεργατών.

3. Διασφαλίζοντας υψηλό επίπεδο εσωτερικής συνεργασίας και συνέργια μεταξύ λειτουργικών μονάδων.

4. Συνάπτοντας σχέσεις υγιούς και αμφίπλευρα επωφελούς συνεργασίας με άλλους οργανισμούς.

5. Προάγοντας την επιστημονική γνώση και επιδιώκοντας την καινοτομία.

6. Επιδιώκοντας την αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των πόρων που εμπιστεύεται η κοινωνία στον οργανισμό.

7. Εγκαθιδρύοντας διαδικασίες διοίκησης ποιότητας, περιλαμβανομένων των διαδικασιών ελέγχου του παραγόμενου επιστημονικού έργου με τη βοήθεια πεπειραμένων ειδικών συμβούλων.

8. Αναζητώντας τη συνεχή βελτίωση του παραγόμενου αποτελέσματος, αλλά και των τρόπων επίτευξης αυτού. 

 

Σε αυτό το πλαίσιο πολιτικής για την ποιότητα, η Διοίκηση του ΕΚΒΥ υιοθέτησε το πρότυπο EΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2000 για τον σχεδιασμό και την εγκατάσταση Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας στον οργανισμό. Δεσμεύεται να διασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, περιλαμβανομένων των απαιτούμενων πόρων, και να εργάζεται για τη διαρκή βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του με κάθε πρόσφορο μέσο. Απώτερος σκοπός είναι η ικανοποίηση του συνόλου των ενδιαφερόμενων μερών: χρηστών των υπηρεσιών του, εργαζόμενων, συνεργατών, της κοινωνίας.

 

 

EKBY, 2010