- Η πρόκληση της καινοτομίας

- Διαχείριση

- Αρχεία πληροφοριών

- Εφαρμοσμένη έρευνα

- Κατάρτιση

- Ευαισθητοποίηση κοινού και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

- Παροχή συμβουλών

 

  Ενδεικτικά έργα του ΕΚΒΥ


 

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Το ΕΚΒΥ έχει συμβάλει στο να προωθηθούν σχετικά νέες, για την Ελλάδα, ιδέες και προσεγγίσεις σε θέματα διατήρησης και διαχείρισης των ανανεώσιμων φυσικών πόρων, όπως:

·    Αντικειμενικά κριτήρια αναγνώρισης υγροτόπων
Χρήσεις, νομικές πλευρές, έρευνα εφαρμογής. 

·   Θετικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ φυσικών και ανθρωπογενών οικοσυστημάτων Διερεύνηση των συγκεκριμένων αλληλεπιδράσεων, ανάδειξη της σημασίας των αγροοικοσυστημάτων για την εν γένει βιοποικιλότητα, συμμετοχή στην προβολή της σημασίας των "λησμονημένων" βουβαλιών ως στοιχείου του υγροτοπικού τοπίου και ως μέσου διαχείρισης της υγροτοπικής βλάστησης, ολοκληρωμένη θεώρηση του υπαίθριου χώρου.

·    Λειτουργίες και αξίες φυσικών οικοσυστημάτων
Διαχωρισμός εννοιών, προσθήκη σε κατάλογο αξιών, προσεγγίσεις αξιολόγησης, ανάδειξη της χρησιμότητάς τους στη διαχείριση.

·    Κείμενα Στρατηγικής
Έμφαση στην επιστημονική τεκμηρίωση των σκοπών και των μέσων.

·    Διαχείριση παράκτιας ζώνης
Θεώρηση της παράκτιας ζώνης ως ενότητας χερσαίου και θαλάσσιου τμήματος, σύσταση και λειτουργία μηχανισμών διαβούλευσης και συντονισμού δράσεων, ίδρυση και λειτουργία του πρώτου κέντρου πληροφόρησης με αποκλειστική αναφορά στην παράκτια ζώνη στην Ελλάδα.

·    Απογραφή φυσικών περιοχών
Βελτίωση διεθνώς καθιερωμένων δελτίων και διαδικασιών.

·    Χαρτογράφηση υγροτόπων
Ανάπτυξη βελτιωμένης μεθόδου ώστε να διευκολύνεται η παρακολούθηση της μεταβολής δομικών γνωρισμάτων.

·    Σχέδια διαχείρισης φυσικών περιοχών
Πιλοτική εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων στη βάση ειδικών δεσμεύσεων που απορρέουν από την Οδηγία για τους Οικοτόπους, προσθήκες στη συμβατική δομή διαχειριστικών σχεδίων.

·    Παρακολούθηση οικολογικών μεταβολών
Διευκρίνηση εννοιών, συγγραφή του πρώτου οδηγού παρακολούθησης σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της Οδηγίας για τους Οικοτόπους στην ελληνική γλώσσα.

·    Δημιουργία λογισμικού καταχώρησης και επεξεργασίας δεδομένων
Βάσεις συνδεδεμένων περιγραφικών και χωρικών δεδομένων, συστήματα λήψης αποφάσεων.

·    Η λεκάνη απορροής ως μονάδα διαχείρισης υδατικών, εδαφικών και γενετικών πόρων
Προώθηση του θέματος μέσω παραδειγμάτων στην Ελλάδα και εκπόνησης μελετών.

·    Υδρολογία υγροτόπων
Ανάπτυξη λογισμικού για προσομοίωση υγροτόπου, λεκάνης απορροής και ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, αυτόματη ρύθμιση λογισμικού με τη χρήση δορυφορικών εικόνων.

·    Εξοικονόμηση αρδευτικού νερού υγροτόπων
Ανάπτυξη λογισμικού διανομής του αρδευτικού νερού σύμφωνα με τη ζήτηση.

·    Πρακτικές καλλιέργειας φυτών
Συμμετοχή στην εύρεση προσεγγίσεων αξιολόγησης έργων οργανικής (βιολογικής) γεωργίας και στη μελέτη σε συνθήκες αγρού πρακτικών φιλικότερων προς τους υγροτόπους.

·    Αποκατάσταση (ανόρθωση, αναδημιουργία) υγροτόπων
Ανάπτυξη και δοκιμή της έννοιας του ιδεοτύπου, πρώτες δοκιμές στην Ελλάδα της αξιολόγησης των απωλεσθεισών λειτουργιών ως παράγοντα σχεδιασμού έργων αποκατάστασης, συμμετοχή στον σχεδιασμό και στην επίβλεψη των πρώτων έργων αποκατάστασης.

·    Κατασκευή τεχνητών υγροτόπων για επεξεργασία λυμάτων
Δημιουργία λειτουργιών μετατροπής θρεπτικών ουσιών και στήριξης τροφικών πλεγμάτων σε πρόσφορες θέσεις της λεκάνης απορροής.

·    Σχεδιασμός, διεξαγωγή και αξιολόγηση έργων εκπαίδευσης και κατάρτισης
Συμμετοχή στη βελτίωση μεθόδων και διαδικασιών προς εφαρμογή στη Μεσόγειο. Πρώτες επιτυχείς δοκιμές στην Ελλάδα.

·    Σχεδιασμός έργων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού
Συμμετοχή στην ανάπτυξη μεθόδου προγραμματισμού έργων ευαισθητοποίησης κοινού, προβολή τεκμηρίωσης, δημιουργία υποδομών ενημέρωσης.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Προδιαγραφές σχεδίων διαχείρισης: σύνταξη γενικών προδιαγραφών, με βάση την ξένη και την ελληνική πείρα, για διαχειριστικές μελέτες βιοτόπων-υγροτόπων. Ειδικές προδιαγραφές διαχειριστικών σχεδίων για περιοχές του Δικτύου "Φύση 2000".

Διατήρηση και διαχείριση περιοχών Κοινοτικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ): στα πλαίσια του έργου αυτού εκπονήθηκαν ειδικά διαχειριστικά σχέδια για 10 περιοχές που έχουν προταθεί για ένταξη στο Δίκτυο "Φύση 2000". Επίσης, διεξήχθησαν εκστρατείες ενημέρωσης στις ίδιες περιοχές. Συντάχθηκαν οι προδιαγραφές συστήματος παρακολούθησης για τις προαναφερθείσες περιοχές και οδηγός για την επέκταση εφαρμογής του συστήματος σε άλλες περιοχές που έχουν προταθεί για ένταξη στο Δίκτυο.

Συντονισμένες δράσεις για τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης του Στρυμονικού Κόλπου: σκοπός του έργου είναι να αναδείξει τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν για την προστασία των παράκτιων ζωνών, από τον συντονισμό των δράσεων των εμπλεκόμενων φορέων, μέσω της προώθησης συντονισμένων δράσεων για τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης του Στρυμονικού Κόλπου. Οι δράσεις του έργου αφορούν την περιγραφή της περιοχής, ένα διετές πρόγραμμα παρακολούθησής της, τον εντοπισμό των κυριότερων περιβαλλοντικών προβλημάτων και την ανάδειξη μέσων αντιμετώπισής τους, την ενθάρρυνση συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών σε προσπάθειες για την προστασία της περιοχής, τη δημιουργία συντονιστικών σχημάτων μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Αποτελεσματική χρήση αρδευτικού νερού σε υγροτόπους Ραμσάρ: έγινε οικονομική και τεχνική αξιολόγηση του αρδευτικού δικτύου Πρεσπών, το οποίο κατασκευάσθηκε κατά στάδια πριν από 30 έτη. Μελετήθηκε η χρήση του αρδευτικού νερού στην περιοχή της Λίμνης Κερκίνης και αναδείχθηκαν εναλλακτικοί τρόποι συνετής χρήσης των υδατικών πόρων που μπορούν να συμβάλλουν στη διατήρηση των πολλαπλών αξιών της λίμνης. Εκτιμήθηκε η αρδευτική αποδοτικότητα στα συλλογικά αρδευτικά δίκτυα της πεδιάδας Θεσσαλονίκης με σκοπό να επισημανθούν τα αίτια απωλειών νερού και να αναζητηθούν εφαρμόσιμες λύσεις. Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βοηθήσουν στην εξασφάλιση ευνοϊκότερων υδρολογικών συνθηκών στα φυσικά οικοσυστήματα του Δέλτα του Αξιού.

Αποκατάσταση υγροτόπων

α. Πρώην Λίμνη Κάρλα: κριτική επισκόπηση των προτάσεων που έχουν διατυπωθεί ως σήμερα για την επίλυση των προβλημάτων που προκάλεσε η αποξήρανση, με κριτήριο αξιολόγησης των προτάσεων αυτών τον βαθμό συμβολής τους στην αποκατάσταση των αξιών της λίμνης. Σχεδιασμός ενός ιδεοτύπου του προς αναδημιουργία υγροτόπου. Κατασκευή τρισδιάστατου κινούμενου ομοιώματος της ευρύτερης περιοχής της λίμνης, πριν από την αποξήρανσή της, με τεχνικές φωτορεαλισμού.

β. Πρώην Λίμνη Μαυρούδα: διαμόρφωση πρότασης, ύστερα από αίτημα των παραλίμνιων πληθυσμών, για να αναδημιουργηθεί η λίμνη ως υγρότοπος πολλαπλών χρήσεων. Συμβολή στο έργο αποκατάστασης της λίμνης μέσω: α) συλλογής περιβαλλοντικών και κοινωνικο-οικονομικών δεδομένων για την ευρύτερη περιοχή και μελέτης των παρεμβάσεων που έγιναν στο παρελθόν, β) επεξεργασίας και ψηφιοποίησης χωρικών δεδομένων της λεκάνης απορροής της πρώην Λίμνης Μαυρούδας και κατασκευής ψηφιακού αναγλύφου και γ) εξέτασης των εναλλακτικών σεναρίων αποκατάστασης. (Σε εξέλιξη).

γ. Λιμνοθάλασσα Δράνα (Δέλτα Εβρου): συμβολή στη σύνταξη πρότασης αποκατάστασης της αποξηρανθείσας Λιμνοθάλασσας Δράνας. Εκπόνηση εδαφολογικής μελέτης, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την αποκατάσταση.

Οικολογικές μελέτες

α. Δέλτα Καλαμά: μελέτη των οικολογικών συνθηκών και εκτίμηση των διαφόρων ενδιαιτημάτων της περιοχής με σκοπό τη διατύπωση διαχειριστικών προτάσεων.

β. Παραποτάμια δάση Νέστου και Στρυμόνα: συλλογή πληροφοριών για τη δομή και λειτουργία των παραποτάμιων δασικών οικοσυστημάτων στους ποταμούς Νέστο και Στρυμόνα, με σκοπό την ανόρθωσή τους και την επίτευξη της αειφορικής διαχείρισής τους.

γ. Λιμνοθάλασσα Αγίου Μάμα: Μελέτη των οικολογικών συνθηκών στον υγρότοπο του Αγίου Μάμα στη Χαλκιδική και της χλωρίδας και βλάστησης των γειτονικών θινών με σκοπό τη διαμόρφωση διαχειριστικών προτάσεων.

Σχήματα διαχείρισης υποδομής προστατευόμενων περιοχών: έργο υπό την καθοδήγηση του ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο κατέληξε σε σχέδιο για την οργάνωση τοπικών σχημάτων διαχείρισης της υπάρχουσας υποδομής σε 8 υγροτόπους Ραμσάρ. Ως συνέχεια του έργου, συντάχθηκε πρόγραμμα οριζόντιας υποστήριξης της λειτουργίας των σχημάτων αυτών.

ΑΡΧΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

Απογραφή των ελληνικών υγροτόπων ως φυσικών πόρων: απογραφή όλων των ελληνικών υγροτόπων με σκοπό τη δημιουργία εθνικού αρχείου πληροφοριών. Συλλογή πληροφοριών για βιοτικά και αβιοτικά γνωρίσματα, αξίες, χρήσεις, πιέσεις, θετικά μέτρα κτλ. Δημιουργία βάσης δεδομένων των ανωτέρω πληροφοριών. Έχουν συμπληρωθεί απογραφικά δελτία για 400 περίπου υγροτόπους, τα οποία τυπώθηκαν σε τόμο 587 σελίδων (ελληνικά και αγγλικά). Παραγωγή ψηφιακού θεματικού χάρτη που απεικονίζει τους απογραφέντες υγροτόπους της Ελλάδας κατά τάξη εμβαδού και τύπο. Επίσης, απεικόνιση σε ειδικούς χάρτες των κυριότερων απειλών και χρήσεων των ελληνικών υγροτόπων.

Καταγραφή, Αναγνώριση, Εκτίμηση και Χαρτογράφηση των Τύπων Οικοτόπων και των Ειδών Χλωρίδας και Πανίδας της Ελλάδας (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ): συλλέχθηκαν στοιχεία για 296 περιοχές με τύπους οικοτόπων και είδη χλωρίδας και πανίδας της Ελλάδας που ενδιαφέρουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και υπέστησαν επεξεργασία με την υποστήριξη και καθοδήγηση των Υπουργείων ΠΕΧΩΔΕ και Γεωργίας (Γενική Γραμματεία Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος) και με τη συνεργασία 100 περίπου επιστημόνων από ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα. Καταρτίσθηκε επιστημονικά τεκμηριωμένος κατάλογος περιοχών, που επιλέχθηκαν για να ενταχθούν στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών "Φύση 2000", με σκοπό να ενισχύσει τις προσπάθειες της ελληνικής πολιτείας στο να ιδρυθεί και να λειτουργήσει το δίκτυο αυτό.

Απογραφή των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο: συλλογή δεδομένων για τις περιοχές της Ελλάδας που προστατεύονται σε περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο και προετοιμασία εγχειριδίου για δημόσιες υπηρεσίες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, κυνηγετικούς συλλόγους κ.ά. Το εγχειρίδιο θα είναι δομημένο με βάση τις κατηγορίες της παρούσας ελληνικής νομοθεσίας και θα απεικονίζει χωρικά τις προστατευόμενες περιοχές σε κλίμακα 1:100.000. (Σε εξέλιξη).

Συλλογή και ανάλυση δεδομένων για τη βλάστηση της Ελλάδας: η δραστηριότητα αυτή εκτελέσθηκε σε συνεργασία με την "Ευρωπαϊκή Εταιρία για την Καταγραφή της Βλάστησης της Ευρώπης". Κύριος σκοπός ήταν να θεμελιώσει τη δημιουργία ενός φυτοκοινωνιολογικού χάρτη της Ελλάδας και την ολοκληρωμένη συνταξονομική κατάταξη των ενοτήτων βλάστησης που υπάρχουν στη χώρα μας. Εντοπίστηκαν τα κενά γνώσης και δημιουργήθηκε βάση φυτοκοινωνιολογικών δεδομένων με τις σχετικές αναφορές.

Συλλογή υδρολογικών δεδομένων για την πεδιάδα της Θεσσαλίας: συλλογή υδρολογικών δεδομένων στα πλαίσια μελέτης του υδατικού ισοζυγίου στην ευρύτερη περιοχή της πρώην Λίμνης Κάρλας και αποθήκευσή τους σε κατάλληλα διαμορφωμένη χωρική βάση δεδομένων.

Ειδική απογραφή των αλυκών της Ελλάδος: απογραφή των ελληνικών αλυκών, υγροτόπων με υψηλή οικονομική και οικολογική αξία.

Παρακολούθηση υγροτόπων: έργο παρακολούθησης των μεταβολών που συμβαίνουν σε 50 υγροτόπους και στις λεκάνες απορροής τους κυρίως από παράγοντες που τους απειλούν με αλλοιώσεις. Εκπαίδευση των μελών των τοπικών περιβαλλοντικών οργανώσεων στην καταγραφή των απειλών και στην ανάληψη πρωτοβουλιών προστασίας.

Ποιότητα επιφανειακών υδάτων της Ελλάδας: κατάλογος βιβλιογραφικών αναφορών και ερευνητών.

Οι υγρότοποι της Χαλκιδικής από ιστορικο-αρχαιολογική άποψη: απογραφή υγροτοπικών περιοχών της Χαλκιδικής που έχουν ιστορικο-αρχαιολογική σημασία, με σκοπό να ενισχυθεί η προστασία των υγροτόπων με την αξιοποίηση της αυστηρής νομοθεσίας που αφορά αρχαιολογικές περιοχές.

Περιβαλλοντική νομοθεσία της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης: έκδοση βιβλίων για τους νόμους που αφορούν το περιβάλλον σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο. Παροχή στις ενδιαφερόμενες οργανώσεις και πολίτες πληροφόρησης για τις δυνατότητες προστασίας που προσφέρει η νομοθεσία.

Καταμετρήσεις παρυδάτιων πουλιών: το 1993 έγιναν φθινοπωρινές καταμετρήσεις σε ποικίλους σημαντικούς ελληνικούς υγροτόπους για να προσδιορισθούν οι δυσκολίες και για να αναπτυχθεί πιο αξιόπιστη προσέγγιση.

Συλλογή λοιπών πληροφοριών: οργάνωση και συνεχής εμπλουτισμός της βιβλιοθήκης του ΕΚΒΥ με βιβλία, περιοδικά, χάρτες, αεροφωτογραφίες, αδημοσίευτες εκθέσεις και μελέτες και αποδελτίωση τύπου. Συγκέντρωση ενημερωτικού και εκπαιδευτικού υλικού (φυλλάδια, αφίσες, βιντεοταινίες) τρίτων. Δημιουργία αρχείων κοινωνικών δεδομένων. Οι πληροφορίες παρέχονται σε έλληνες και ξένους επιστήμονες, φοιτητές κτλ.

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: το ΕΚΒΥ συμμετέχει με την υποστήριξη του ΥΠΕΧΩΔΕ στο Θεματικό Κέντρο για τη Φύση (ETC/NC), ενώ παράλληλα ορίσθηκε από το το ίδιο υπουργείο ως Εθνικό Κέντρο Αναφοράς για τη Φύση στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ

Αναγνώριση υγροτόπων: ανάλυση των κριτηρίων αναγνώρισης (υδρολογικές συνθήκες, έδαφος, βλάστηση) και οδηγίες για την εφαρμογή τους.

Ομαδοποίηση υγροτόπων: ταξινόμηση ελληνικών υγροτόπων σε κατηγορίες με βάση συγκεκριμένα αβιοτικά, βιοτικά και ανθρωπογενή γνωρίσματα.

Αναγνώριση υγροτοπικών εδαφών: παρακολούθηση οξειδοαναγωγικού δυναμικού ως συνάρτησης της διακύμανσης της στάθμης του υπόγειου νερού, ώστε να προσδιορισθεί δείκτης για αναγνώριση-οριοθέτηση.

Διατήρηση βουβαλιών και προτάσεις διαχείρισης: συγκεντρώθηκαν πληροφορίες για το μέγεθος και τη σύνθεση του πληθυσμού, τη διατροφή, την αναπαραγωγή και τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις των ελάχιστων βουβαλιών που απομένουν ακόμη στους υγροτόπους της Μακεδονίας και της Θράκης, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των υγροτοπικών συστημάτων.

Παρουσία βαρέων μετάλλων στα εδάφη του Δέλτα του Αξιού: μελέτη της επίδρασης των εδαφολογικών και υδρολογικών παραμέτρων στην κινητικότητα και στη συγκέντρωση βαρέων μετάλλων στο Δέλτα του Αξιού, με σκοπό την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στην ευρύτερη περιοχή και τη λήψη μέτρων προστασίας.

Καλλιεργητικές τεχνικές και ποιότητα νερών: μελέτη των συνεπειών της λίπανσης, της διαχείρισης των μετασυλλεκτικών υπολειμμάτων και της κατεργασίας του εδάφους στην ποιότητα των επιφανειακών νερών (λεκάνη της Μυγδονίας), με σκοπό τη διαμόρφωση προτάσεων για αειφορική χρήση των χερσαίων και υγροτοπικών περιοχών της λεκάνης απορροής.

Διαχείριση ορυζώνων Νέστου: δοκιμή μεθόδων καλλιέργειας ρυζιού, φιλικότερων προς τα φυσικά οικοσυστήματα του δέλτα.

Χρησιμοποίηση φυσικών συστημάτων για την αντιμετώπιση της ρύπανσης του νερού: μελέτη των δυνατοτήτων της υδρόβιας βλάστησης, και ιδιαίτερα των καλαμώνων, στην επεξεργασία και τον καθαρισμό λυμάτων και εκτίμηση των πλεονεκτημάτων της μεθόδου αυτής για τον καθαρισμό των λυμάτων που προέρχονται από μικρές κοινότητες. Εκτέλεση μεγάλου ειδικού πιλοτικού έργου για την αξιοποίηση των υγροτοπικών λειτουργιών στον καθαρισμό λυμάτων, το οποίο περιλαμβάνει την κατασκευή τεχνητών υγροτόπων στην περιοχή του Γαλλικού ποταμού και τη διεξαγωγή πειραμάτων.

Χημική σύσταση υδρόβιων μακροφύτων: μελέτη της συγκέντρωσης θρεπτικών ουσιών και της χημικής σύστασης διαφόρων ειδών μακροφύτων.

Μηχανισμοί μετατροπής του άνθρακα σε αναερόβια υγροτοπικά εδάφη και ιζήματα: επισκόπηση σχετική με τη δυναμική της οργανικής ύλης και τις συνδεόμενες μετατροπές του άνθρακα σε αναερόβια υγροτοπικά εδάφη και ιζήματα. Η γνώση των μετατροπών αυτών είναι θεμελιώδης για την κατανόηση των συνεπειών τους στη διατήρηση ορισμένων λειτουργιών του υγροτόπου.

 

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

Μελέτη αναγκών κατάρτισης: απογραφή έργων και ιδρυμάτων επαγγελματικής κατάρτισης, εκτίμηση αναγκών κατάρτισης και διερεύνηση πιθανών συνεργασιών για τη διεξαγωγή έργων κατάρτισης. Σχεδιασμός, εκπόνηση και αξιολόγηση έργων κατάρτισης σε θέματα διαχείρισης υγροτόπων.

Σεμινάρια: διοργάνωση δύο σεμιναρίων για στελέχη δημοσίων υπηρεσιών με θέμα την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Επίσης, εκπόνηση σεμιναρίου κατάρτισης για τη συνετή χρήση των υδατικών πόρων στην περιοχή της Λίμνης Κερκίνης και έκδοση πρακτικών.

 

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Περιοδικό "ΑΜΦΙΒΙΟΝ": 16σέλιδη εικονογραφημένη διμηνιαία έκδοση που πρωτοεκδόθηκε τον Απρίλιο του 1993 και αποσκοπεί στην ενημέρωση για θέματα προστασίας των φυσικών πόρων. Ο κατάλογος αποδεκτών περιλαμβάνει περίπου 7000 καταχωρήσεις. Περίληψη στα αγγλικά αποστέλλεται σε χώρες του εξωτερικού.

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

α. Σεμινάρια Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: οργανώθηκαν 10 σεμινάρια για εκπαιδευτικούς που πραγματοποιούν προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, με θέμα τη σημασία των υγροτόπων και τις τεχνικές και μεθοδολογίες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Επίσης, υποστηρίχθηκαν περισότερα από 35 ανάλογα σεμινάρια και δεκάδες προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε όλη την Ελλάδα με πληροφορίες, ενημερωτικό υλικό και συμβουλές.

β. Υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: παράχθηκε εκπαιδευτική σειρά διαφανειών για τις αξίες και λειτουργίες των υγροτόπων, η οποία διανεμήθηκε στους υπευθύνους Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της χώρας. Επίσης, παράχθηκαν εκπαιδευτικά "πακέτα", τα οποία χρησιμοποιούνται από σχολεία και άλλους ενδιαφερόμενους οργανισμούς σε όλη την Ελλάδα.

γ. Διαγωνισμοί Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: διεξήχθησαν δύο μαθητικοί διαγωνισμοί για εργασίες και ζωγραφιές προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, στους οποίους συμμετείχαν περίπου 250 σχολεία.

Ενημερωτικό υλικό

α. Κατάλογος των Περιβαλλοντικών Οργανώσεων: εκδόθηκε κατάλογος με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις της Ελλάδας και συγκεκριμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μεσογείου, ο οποίος διανεμήθηκε σε οργανώσεις, δημόσιες υπηρεσίες, πανεπιστήμια κτλ.

β. Φυλλάδια και αφίσες: εκδόθηκαν 21 φυλλάδια και 25 αφίσες.

γ. Βιβλίο για τους ελληνικούς υγροτόπους: έκδοση, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, εικονογραφημένου βιβλίου 382 σελίδων με τίτλο "Ελληνικοί Υγρότοποι", το οποίο περιέχει γενικές και εξειδικευμένες επιστημονικές πληροφορίες καθώς και περισσότερες από 400 φωτογραφίες και έγχρωμους χάρτες για 35 ελληνικούς υγροτόπους.

δ. Νομοθεσία προστασίας φυσικών περιοχών: εκδόθηκε ένα σύντομο, εκλαϊκευμένο βιβλίο για το νομικό πλαίσιο προστασίας της φύσης.

Εκθέσεις φωτογραφίας: Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 3 εκθέσεις φωτογραφίας με θέμα τους υγροτόπους. Επίσης, δημιουργήθηκε κινητή έκθεση φωτογραφίας για τις αξίες και λειτουργίες των υγροτόπων, η οποία παρουσιάστηκε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και στο εξωτερικό. Κινητή έκθεση φωτογραφίας για τη βιοποικιλότητα της χώρας μας βρίσκεται υπό προετοιμασία.

Σχέσεις με τα Μέσα Ενημέρωσης: Στο διάστημα 1991-1996 δόθηκαν 151 συνεντεύξεις και διανεμήθηκαν 61 δελτία τύπου. Ως επακόλουθο των ενεργειών του ΕΚΒΥ, ο τύπος αφιέρωσε 4 άρθρα το 1991, 27 το 1992, 61 το 1993, 171 το 1994, 220 το 1995 και 379 το 1996.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης και μελών περιβαλλοντικών οργανώσεων για την προώθηση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής: το έργο περιέλαβε την πιλοτική εφαρμογή προγράμματος συνεργασίας σε τρείς περιοχές (Νομοί Κορινθίας, Φθιώτιδας και Ηλείας) επί θεμάτων συνετής χρήσης φυσικών πόρων και αειφορικής ανάπτυξης και τη διοργάνωση πανελλαδικής συνάντησης εκπροσώπων τοπικής αυτοδιοίκησης και περιβαλλοντικών οργανώσεων, με σκοπό τη διερεύνηση τρόπων επικοινωνίας και συνεργασίας για την προστασία του περιβάλλοντος.

Σχέσεις με περιβαλλοντικές οργανώσεις: διάθεση ενημερωτικού υλικού, συνδιοργάνωση και υποστήριξη πανελλαδικών συναντήσεων περιβαλλοντικών οργανώσεων, καθημερινή επικοινωνία για ανταλλαγή πληροφοριών και παροχή συμβουλών και υποστήριξης.

Άλλες ενημερωτικές δράσεις: συμμετοχή στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το 1992, στη Διεθνή Έκθεση για αγρότες "ΑGROTICA '95", στις δραστηριότητες για το "Ευρωπαϊκό Έτος Διατήρησης της Φύσης ''95", στη Διεθνή Έκθεση για το Περιβάλλον "HΕLECO 95" και "99" σε εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, και  πολλές άλλες εκδηλώσεις. Ενίσχυση επιστημόνων, οργανώσεων και σπουδαστών για έναρξη ή ολοκλήρωση θετικών ενεργειών όπως εκπαιδευτικές εκδρομές, έκδοση ενημερωτικού και άλλου υλικού, μεταπτυχιακές διατριβές κτλ.

 

ΠΑΡΟΧΗ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Παροχή πληροφόρησης και συμβουλών στην πολιτεία: παροχή πληροφοριών και αποστολή εισηγήσεων προς τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης, το ελληνικό κράτος,  και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στενή συνεργασία ειδικά με τα Υπουργεία ΠΕΧΩΔΕ και Γεωργίας.

α. Συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ: παροχή πληροφοριών, έκφραση γνώμης για διαχειριστικά σχέδια και άλλες μελέτες, συμβολή στην κάλυψη διεθνών υποχρεώσεων της χώρας (Σύμβαση Ραμσάρ, θέματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Σύμβαση Βέρνης κτλ.), υποστήριξη στην εφαρμογή της Οδηγίας 92/43/EOK στην Ελλάδα, επεξεργασία πρότασης εθνικής στρατηγικής και σχεδίου δράσης για τους υγροτόπους, σύνταξη εκθέσεων για την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού. Συμμετοχή σε επιτροπές και ομάδες εργασίας (για την Ατζέντα 21, την αειφορική ανάπτυξη ακτών και νησιών κ.ά.).

β. Συνεργασία με το Υπουργείο Γεωργίας: παροχή υποστήριξης στις ενέργειες της Γενικής Γραμματείας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος για την εφαρμογή της Οδηγίας 92/43/EOK στην Ελλάδα και συνεργασία για την πραγματοποίηση εκδόσεων για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας. Παροχή συμβουλών σε θέματα αειφορικής γεωργίας και συνετής χρήσης υδατικών πόρων στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Παροχή ειδικών υπηρεσιών συμβούλου: εκπόνηση μελέτης οικολογικής καταγραφής στην περιοχή του ποταμού Νέστου για την εταιρία “Εγνατία Οδός Α.Ε.”. Σύνταξη προδιαγραφών και συμβολή στην επίβλεψη του οικολογικού και διαχειριστικού σκέλους της χωροταξικής-οικολογικής-διαχειριστικής μελέτης Δέλτα Πηνειού ποταμού για την Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου. Κατάρτιση προδιαγραφών και συμβολή στην επίβλεψη της μελέτης “Προϋποθέσεις ανάπτυξης οικολογικού και αγροτικού τουρισμού στην Επαρχία Λαγκαδά” για την Αναπτυξιακή Εταιρία Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε.

Eπιστημονική πληροφόρηση των πολιτών: αποστέλλονται ολοένα και περισσότερες πληροφορίες προς ελληνικές και ξένες περιβαλλοντικές οργανώσεις, εκπαιδευτικούς και επιστήμονες, μέσα μαζικής ενημέρωσης και ιδιώτες, τόσο κατόπιν αιτημάτων τους όσο και με πρωτοβουλία του ΕΚΒΥ.

Συνέδρια, Συναντήσεις: στο διάστημα 1991-2000 το προσωπικό του ΕΚΒΥ συμμετείχε σε περισσότερα από 100 συνέδρια και συναντήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, στις περισσότερες περιπτώσεις με παρουσιάσεις. Το ΕΚΒΥ διοργάνωσε δύο συναντήσεις εργασίας (αξιολόγηση δεδομένων της απογραφής των ελληνικών υγροτόπων, αναγνώριση και οριοθέτηση υγροτόπων), ημερίδα για τη διατήρηση και διαχείριση του Δέλτα Αξιού (υγρότοπος Ραμσάρ) και ημερίδα για τα προβλήματα των Λιμνών Βόλβη και Κορώνεια (υγρότοποι Ραμσάρ), καθώς και πολλές άλλες επιστημονικές συναντήσεις. Επίσης, συνδιοργάνωσε και υποστήριξε 6 πανελλαδικές συναντήσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Διεθνείς δράσεις

α. Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος - Θεματικό Κέντρο για τη Φύση: συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας των Παρισίων και το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τη Διατήρηση της Φύσης (ECNC) για την ανάπτυξη μεθόδου εκτίμησης της βιοποικιλότητας στη βιογεωγραφική περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

β. Έργο MedWet 1992-1996: έργο για τη διατήρηση των μεσογειακών υγροτόπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο συνεργάστηκαν ισότιμα διεθνείς οργανισμοί, κυβερνήσεις, ιδρύματα και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Το ΕΚΒΥ, σε συνεργασία με το ΥΠΕΧΩΔΕ, συνέβαλε στην ανάπτυξη μεθόδων απογραφής, παρακολούθησης και χαρτογράφησης μεσογειακών υγροτόπων, εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης καθώς και ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού. Επίσης, ανέλαβε την εκτέλεση συγκεκριμένων δράσεων του έργου στην Ελλάδα (εφαρμογή της μεθόδου ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κοινού στις Λίμνες Βόλβη και Κορώνεια, συνδυασμένη εφαρμογή μεθόδων του MedWet στη Λίμνη Κερκίνη).

γ. Πρωτοβουλία MedWet 1997-1998: οι οργανισμοί που συμμετείχαν στο έργο MedWet 1992-1996 συμφώνησαν να διατηρήσουν το δίκτυο επαφών και συνεργασιών που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του έργου και να αναλάβουν πρωτοβουλία για την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του και ιδιαίτερα την εφαρμογή της "Διακήρυξης της Βενετίας" και της στρατηγικής για τους μεσογειακούς υγροτόπους. Το ΕΚΒΥ συμμετέχει σε αυτή την πρωτοβουλία και ενεργοποιείται, με την υποστήριξη του ΥΠΕΧΩΔΕ, για να συνεισφέρει στον συντονισμό και τις δράσεις της.

δ. Έργο MedWet σε μεσογειακές χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης: το έργο αυτό είχε ως σκοπό να συμβάλλει στη διατήρηση των υγροτόπων της Μεσογείου μέσω α) της ανάπτυξης μεθόδου αξιολόγησης των κοινωνικών και οικονομικών γνωρισμάτων των μεσογειακών υγροτόπων, β) της ανάλυσης της κατάστασης των υγροτόπων σε πέντε μεσογειακές χώρες που δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και γ) της δοκιμαστικής εφαρμογής των μεθόδων που αναπτύχθηκαν στα πλαίσια του έργου MedWet 1992-1996 σε υγροτόπους στις ίδιες χώρες. Το ΕΚΒΥ παρείχε συμβουλές και τεχνογνωσία σε δύο από τις χώρες αυτές, την Αλβανία και την Κροατία.